Istana Puteri Bongsu

Projek 360° Virtual Tour Istana Puteri Bongsu ini dibiayai oleh dana CoE II/ 007/ 2012 Pendigitalan Karya Agung Pemikir Melayu/ malaycivilization.ukm.my dan Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA). Projek ini dilakukan atas kepentingan memulihara dan memelihara salah satu warisan seni bina tradisional Melayu, iaitu Istana Puteri Bongsu atau juga dikenali sebagai Rumah Tengku Fatimah Zaharah melalui kaedah pameran maya.

Istana Puteri Bongsu pada asalnya adalah peninggalan kerabat DiRaja Kelantan, iaitu Tengku Bongsu, puteri kepada Sultan Ahmad yang memerintah Kelantan pada tahun 1886-1889. Menurut sejarah, Tengku Bongsu telah meminta ayahandanya membina sebuah rumah untuknya tinggal bersama suami, Tengku Chik. Waris terakhir istana yang terletak di Jalan Mahmood, Kota Bharu, Kelantan ini ialah Tengku Fatimah Zaharah. Tekanan modenisasi dan perubahan masa menjadikan istana ini tidak mampu bertahan lama dan tiada pewaris yang berminat untuk menjaganya menyebabkan istana ini dibeli oleh Jabatan Muzium dan Antikuiti (kini Jabatan Muzium Malaysia, JMM) pada 1 Jun 2000. Sejak itu, JMM telah memulakan usaha konservasi dan pendokumentasian terhadap istana ini.

Pada November 2001, istana ini telah dipindah dan dipasang semula sebagai komponen di Muzium Etnologi Dunia Melayu (kini dikenali sebagai Taman Pantun UKM). Walau bagaimanapun, pembatalan projek Muzium Etnologi Dunia Melayu menyebabkan istana ini dipindahkan semula ke Muzium Lukut, Port Dickson, Negeri Sembilan. Pada tahun 2006, Jabatan Warisan Negara (JWN) telah mengambilalih kerja-kerja konservasi daripada JMM dan menjalankan proses pemindahan semula istana ini ke tapak Taman Pantun UKM. Kerja-kerja pemindahan dan pemasangan semula siap sepenuhnya pada 5 Disember 2006. Walau bagaimanapun, menurut Dr. Mastor Surat, felo penyelidik bersekutu ATMA, hanya 50% keaslian binaan istana ini masih kekal manakala selebihnya tidak dapat diselamatkan akibat proses penguraian (pereputan).

Kumpulan penyelidik Projek 360° Virtual Tour Istana Puteri Bongsu, Taman Pantun, UKM:

i. Dato’ Zawiyah Baba – Ketua Projek
ii. Ar. Dr. Mastor Surat – Jabatan Seni Bina, Fakulti Kejuruteraan dan Alam Bina
iii. Daeng Haliza Daeng Jamal – Pembantu Penyelidik
iv. Puan Sri Yanti Mahadzir – Pegawai Teknologi Maklumat

Kumpulan Rakan Teknologi Universiti Teknologi Malaysia (UTM):

i. Prof. Madya Dr. Shahir Shamsir Omar – Ketua Pasukan
ii. Encik Chew Teong Han – Pegawai Penyelidik

Mulakan lawatan maya Istana Puteri Bongsu versi penuh disini